ابو القاسم راز شيرازى

519

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

اتّصاف به انوار صفات و تخلّق « 71 » به اخلاق او . ثامن : ثبات است بر دوام مشاهدهء تجلّيات الهيّه ، و معاينهء وجه كريم او كه اكرم وجوه است و صبر است از ملاحظهء غير آن وجه ، و مقارنت « 72 » به ما سواى او جلّ و علا . تاسع : صبر است به حقّ ، در مقام بقاء باللّه بعد از فناء فى اللّه . و به سبب جلالت رتبهء اين صفت حسنه و خلق ممدوح محمود ، حضرت امام ص مىفرمايد : هركس ادّعاء مقام صبر را مىكند و ليكن ثابت نمىمانند در نزد

--> ( 71 ) - به خوى و خصلتى آراسته شدن ( 72 ) - مقارنه به معنى قرين و هم‌شأن ساختن دو يا چند چيز است با يكديگر ؛ و چون وجه حقّ تعالى به حكم آيهء شريفهء كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ ؛ يعنى همه چيز نابود است مگر وجه حقّ تعالى ، مقام نورانيّت معصوم عليه السّلام است كه فرمود حضرت مولاى متّقيان : « من عرفني بالنّورانيّة فقد عرف اللّه ، و من عرف اللّه فقد عرفني بالنّورانيّة » ؛ يعنى هركس مرا به نورانيّت شناخت ، خدا را شناخته ، و آن‌كس كه خدا را شناخت ، مرا به نورانيّت شناخته است - و اين حديث ، بسيار مفصّل است ، و تمامى آن ، در كتاب « بحار الانوار » جلد امامت آمده است - ؛ و از طرفى به حكم آنكه اين ذوات مقدّسه براى هدايت خلق ، لباس بشريّت پوشيده‌اند و حالت مماثلت و مشابهت با ساير انسان‌ها يافته و ناچار در معرض مقايسه با ديگر مردم قرار مىگيرند ، براى انسان‌هاى كمال‌يافته كه فىالجمله به موقعيّت خطير ايشان آگاه گرديده‌اند ، بسيار صعب و دشوار است كه چنين مقايسات باطل را از خلق تحمّل كنند ، و به ناچار بايد بر اين نارواى عظيم بردبارى پيشه سازند ؛ لهذا در سلوك الى اللّه ، يكى از مراحل صبر براى انسان كامل همين صبر به شمار آمده است . اكنون به‌منظور اينكه از طريق تفسير نيز مسلّم شود كه مقصود از وجه الهى ، حجّت معصوم ( ع ) است ، تفسير آيهء ذكر شده از يكى از معتبرترين تفاسير خاصّه يعنى تفسير « برهان » تأليف « سيّد هاشم بحرانى » - اعلى اللّه درجته - ذيلا آورده مىشود : « سيّد » در ذيل آيهء مزبور كه آخرين آيهء سورهء « قصص » است از 19 طريق از طرق معتبره ، تفسير آيه را نقل فرموده كه در بيشتر آنها « وجه » به حجّت معصوم ( ع ) تفسير گرديده است ؛ و مختصرترين روايات از اين 19 روايت ، روايت چهاردهم است و آن اين است : « . . . و عنه ( يعنى عن الصّفّار في بصائر الدّرجات ) قال : حدّثنا محمّد بن موسى بن المتوكّل ، قال : حدّثنا علىّ بن الحسين السّعدآبادىّ عن احمد بن ابي عبد اللّه البرقيّ عن ابيه عن ربيع الورّاق عن صالح بن سهل عن ابى عبد اللّه عليه السّلام في قول اللّه - عزّ و جلّ - كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ ، قال : نحن هو » ؛ يعنى صاحب « بصائر » ( از طريق روات ذكر شده ) از حضرت صادق ( ع ) روايت كند كه آن حضرت فرمود : ما ( اهل بيت ) همان وجهيم : « البرهان » 7 : 381